English

Şirketler topluluğunda bağlı şirketin bağlılık raporunu mart ayı sonuna kadar hazırlama yükümlülüğü

Sirküler No: 1368

Hakim şirkete doğrudan ya da dolaylı olarak bağlı bulunan şirketler “ŞİRKETLER TOPLULUĞU” nu oluşturur. Bir ticaret şirketi (anonim, limited, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket, kollektif, komandit, teşebbüs) diğer ticaret şirketinin oy haklarının çoğunluğuna veya yönetim organında karar alabilecek çoğunluğa sahipse, bu şirket HAKİM; diğeri BAĞLI ŞİRKETTİR. Bu şirketlerden en az birinin merkezinin Türkiye’de olması, ilgili TTK hükümlerinin (m: 195-206) uygulanması için yeterlidir.

Bağlılık raporu, şirketin hakim şirketle ve diğer bağlı şirketlerle arasındaki ilişkilerini ve bu ilişkilerin kayıp/yarar olarak sonuçlarını açıklar. Bu raporun amacı; bağlı şirketin topluluk şirketleri ile ilişkilerinin değerlendirilmesi ve menfaat sahiplerinin kayıplarının denkleştirilmesi hakkında pay sahiplerini bilgilendirmektir. İşbu düzenlemenin temelinde ise, hakim şirket karşısında güçsüz konumda olan bağlı şirketin korunması yatar. 

Bağlılık raporu, bağlı şirketin yönetim kurulu tarafından, faaliyet yılının ilk üç ayı içinde hazırlanır. Raporda;

– Şirketin geçmiş faaliyet yılında hâkim şirketle, hâkim şirkete bağlı bir şirketle yaptığı tüm hukuki işlemler (edimler ve karşı edimler) ile

– Geçmiş faaliyet yılında hâkim şirketin ya da ona bağlı bir şirketin yararına alınan veya alınmasından kaçınılan tüm diğer önlemlerin (önlemin sebebi ve şirket yönünden yarar ve zararları) açıklaması yapılır.

– Zarar denkleştirilmişse, bunun faaliyet yılı içinde fiilen nasıl gerçekleştiği veya şirketin sağladığı hangi menfaatlere ilişkin olarak bir istem hakkı tanındığı ayrıca bildirilir.

Kanunda bağlılık raporu, herhangi bir makam onayı ya da tescil ve ilan gibi şartlara bağlanmamıştır. Bu durum, raporun düzenlenmeme ihtimali olduğunu akla getirmemelidir. Aksine, Kanun koyucu raporun sonuç kısmında yer alması zorunlu açıklamaların (şirketin, hukuki işlemin yapıldığı veya önlemin alındığı veya alınmasından kaçınıldığı anda kendilerince bilinen hâl ve şartlara göre, her bir hukuki işlemde uygun bir karşı edim sağlanıp sağlanmadığını ve alınan veya alınmasından kaçınılan önlemin şirketi zarara uğratıp uğratmadığını açıklar. Şirket zarara uğramışsa, yönetim kurulu ayrıca zararın denkleştirilip denkleştirilmediğini de belirtir.) yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporuna alınmasını mecbur tutmuştur. Yıllık faaliyet raporunu da genel kurulun onaylaması gerektiğinden bağlılık raporunun düzenlenmesi kaçınılmazdır.

TTK’nda bağlılık raporuna ilişkin ikincil mevzuat kapsamında yönetmelik veya tebliğin yayımlanılacağından bahsedilmemiştir. Henüz teoride kalan raporlama, ancak uygulama ile netleşecektir. Şu kadar ki, şirketler topluluğuna en yakın uygulamanın Kurumlar Vergisi Kanunu’nda düzenlenen “Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı” hükümleri olduğu ortadadır. Bu sebeple, bağlılık raporunun hazırlanmasında, Transfer Fiyatlandırması Raporundan bazı bilgiler alınabileceği gibi, rapora konu işlemler açısından bundan daha kapsamlı olacağı muhakkaktır.

Bağlılık raporunun süresi içinde hazırlanmaması halinde, bağlı şirket yönetim kurulu veya ilgililer İKİ YÜZ GÜNDEN AZ OLMAMAK ÜZERE ADLİ PARA CEZASIYLA cezalandırılacaktır (bir gün karşılığı olarak takdir edilen en az 20 TL’dan asgari 4.000,00 TL; en fazla 100,00 TL’dan azami 20.000,00 TL para cezası demektir).  Bağlılık raporunun sonuç kısmı, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporuna alınarak, olağan genel kurula sunulacağından, bu raporun hazırlanmasında Mart ayını geçmemek kaydıyla yıllık faaliyet raporu tarihinin göz önüne alınmasını tavsiye ederiz.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. 

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız…