English

Alınan depozitoların iadesinde karşılaşılan sorunlar

Sirküler No: 989

Gerçek ve tüzel kişiler kendi adlarına kayıtlı gayrimenkulleri kiraya verirken DEPOZİTO almakta, gayrimenkullerin tahliyesinden sonrada alınan depozitolar kiracılara iade edilmektedir. Kiralama haricinde başka ticari icaplar sebebiylede NAKİT TEMİNAT DEPOZİTO gibi emanet ödemeler yapılmaktadır.

Bazı kiracılar tarafından döviz bazında da olsa ödenen depozitonun günümüz koşullarına göre değerlenerek iadesi talep edilmekte ve bu konuda adli yargıda dava açma yoluna gidilmektedir.

Yıllar sonra teminat veya depozitonun iadesi gündeme geldiğinden, yatırılan meblağ aynen mi? değerlendirilerek mi ödeneceği konusunda ihtilaflar çıkmaktadır. Böyle bir ihtilaf sonucu kiracının Mayıs 1997 yılında verdiği 15.000.-TL depozitonun 31.12.2009 tarihli değeriyle iadesini talep maksadıyla dava açtığını öğrendik. Halen karar verilmemiş, ancak mahkeme bilirkişiye sevk etmiştir. Bilirkişi yaptığı farklı hesaplamalarla 15.000.- TL’sının 12,5 senede;

– TEFE’ ye göre                                       :  332.960,47 TL

– TÜFE’ ye göre                                       :  389.833,10 TL

– USD’ ye göre                                         :  167.705,29 TL

– VUK Yeniden değerleme oranına göre :   477.464,63 TL

– Altın fiyatına göre                                  :   542.893,90 TL

– Banka mevduat faizine göre                 : 1.427.634,43 TL’ ye ulaştığını hesaplamıştır.

Bu yıllarda enflasyonun düşmesine paralel olarak yukarıdaki hesaplamalar kadar yüksek sonuçlar çıkmasa da aradan 10-20 senelerin geçmesi halinde yinede bir sorunun ortaya çıkması yüksek ihtimal dahilindedir. Bu sebeple yapılacak sözleşmelerde teminat veya depozitonun iade şartları yazılmalı veya emanet para harcanmayarak değerlendirilmesi düşünülmelidir.

Yargıtay 3. HD. 24.2.2003 tarih ve 2003/271 E. 2003/1640 K. Sayılı kararında özetle; “kiralayanın depozitolarının değerini arttırma yükümlülüğü elbette yoktur. Ancak kendisine teminat olarak bırakılan depozitonun enflasyon karşısında değerini kaybetmemesi için MK 2’deki iyi niyet kuralları çerçevesinde gerekli önlemleri olması gerekir. …………… depozitonun borca mahsup ya da iadesinde değerinin korunması için ortalama banka mevduat faizinin uygulanması gerekeceği …..” belirtilmiştir.

Teminat, depozito alan ve veren firmaların bu konuyu avukatlarıyla konuşarak sözleşmelere gereken hükümlerin yazılmasını önemle tavsiye ederiz.

Bilgilerinize sunarız. 

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. 

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız…