English

Yarım çalışma ödeneği, kısmi süreli çalışma hakkı ve doğum sonrasında ücretsiz izin kullanılması

Sirküler No: 1799

6663 sayılı GELİR VERGİSİ KANUNU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN  10.02.2016 tarih ve 29620 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olup Kanunun 20., 21. ve 22.inci maddeleriyle yapılan yeni düzenlemeler aşağıdadır.

1-) Doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği. 

6663 sayılı Kanun’un 20.inci maddesiyle, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenen           EK MADDE 5 (Doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği) ile işçinin 4857 sayılı İş Kanununun 74.üncü maddesinin 2.inci fıkrası uyarınca doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren ücretsiz izin süreleriyle sınırlı olmak üzere,

a-) İşçiye, haftalık çalışma süresinin yarısı kadar verilen ücretsiz izin süresince doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneği ödenecektir. Ödenek tutarı haftalık çalışma süresinin yarısını geçemeyecektir.

b-) Yarım çalışma ödeneği, çalışılan aya ait aylık prim ve hizmet belgesinin ilişkin olduğu aydan sonraki ikinci ay içinde işsizlik fonundan aylık olarak ödenecektir. Ödenecek ücret, günlük asgari ücretin brüt tutarı kadar olacaktır.

c-) İşçinin bu düzenlemeden yararlanabilmesi için;

1-) Adına doğum veya evlat edinme tarihinden önceki son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olması,

2-) 4857 sayılı Kanunun Çalışma Süresi başlıklı 63 üncü maddesinde belirtilen haftalık çalışma süresinin (45 saat) yarısı (22,5 saat) kadar fiilen çalışılması,

3-) Doğum ve evlat edinme sonrası analık hali izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde Kuruma doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma belgesi ile başvuruda bulunulması gerekmektedir.

d-) Ödenekten yararlanan işçilerin prime esas kazanç alt sınır üzerinden %32,5 oranında sigorta primleri işçi ve işveren payları doğum ve evlat edinme sonrası  yarım çalışma ödeneği gün sayısı kadar işsizlik fonu tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenecektir.

2-)  Ebeveynlerden birine çocuğunun ilköğretime başlayana kadar kısmi çalışma hakkı verilmesi.

6663 sayılı Kanun’un 21.inci maddesiyle, 4857 sayılı İş Kanununun 13.üncü maddesine (Kısmî süreli ve tam süreli iş sözleşmesi) eklenen fıkra ile;

1-) 4857/74.üncü maddede öngörülen analık izni ve yarı zamanlı çalışma sonrasında, çocuğun mecburi ilköğretim çağına gelmesine kadar ebeveynlere kısmi süreli çalışma hakkı verilmiştir. Bu haktan yararlanılabilmesi için ebeveynlerden biri, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi takip eden aybaşına kadar kısmi süreli çalışma talebinde bulunmalıdır. Bu talep, işveren tarafından karşılanacak ve geçerli fesih nedeni sayılmayacaktır.

2-) Kısmi süreli çalışmaya başlayan işçi aynı çocuk için bir daha bu haktan faydalanmamak üzere tam zamanlı çalışmaya dönebilecektir. Kısmi süreli çalışmaya geçen işçinin tam zamanlı çalışmaya başlaması durumunda yerine işe alınan işçinin iş sözleşmesi kendiliğinden sona erecektir. Bu haktan faydalanmak veya tam zamanlı çalışmaya geri dönmek isteyen işçi bu durumu en az bir ay önceden işverene bildirmelidir.

3-) Ebeveynlerden birinin çalışmaması halinde, çalışan eş kısmi süreli çalışma talebinde bulunamayacaktır.

4-) Üç yaşını doldurmamış bir çocuğu eşiyle birlikte veya münferiden evlat edinenler de çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren bu haktan faydalanabilecektir.

  1. Çalışan kadının doğum sonrası belirli sürelerde ücretsiz izin kullanması. 

6663 sayılı Kanun’un 22.inci maddesiyle, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 74.üncü maddesine (Analık halinde çalışma ve süt izni) eklenen aşağıdaki fıkralar ile;

1-) Doğumda veya doğum sonrasında annenin ölümü halinde, doğum sonrası kullanılamayan süreler babaya kullandırılacak. Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya evlat edinene çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren sekiz haftalık analık izni kullandırılacak.

2-) Doğum sonrası analık izninin bitiminden itibaren, çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri halinde;

a-) Birinci doğumda 60 gün,

b-) ikinci doğumda 120 gün,

c-) Sonraki doğumlarda ise 180 gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanabilme hakkı verilecektir.

d-) Çoğul doğumlarda yukarıdaki sürelere 30 gün eklenecektir.

e-) Çocuğun engelli doğması halinde bu süre 360 gün uygulanacaktır.

3-) Yukarıdaki hükümlerden yararlanacaklar için süt izni hükümleri geçerli olmayacaktır.

Yukarıdaki hükümler 10.02.2016 tarihi itibariyle yürürlüğü girmiş bulunmaktadır.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız.