English

2015 yılında elde edilen kira, ücret ve menkul sermaye iradının beyanı

Sirküler No: 1809

2015 yılında elde edilen gayrimenkul, menkul sermaye iradı ile ücrete ilişkin gelirlere ait yıllık gelir vergisi beyannamesinin 1-25 Mart 2016 tarihleri arasında verilmesi gerekmektedir. ŞİRKET ORTAKLARININ BEYANNAME VERİP VERMEYECEKLERİ KONUSUNDA GELİRLERİNİN İNCELENMESİ, BEYANNAME VERİLMESİ GEREKTİĞİ TAKDİRDE, HAZIRLANDIKTAN SONRA KONTROL İÇİN DENETÇİNİZLE GÖRÜŞÜLMESİNİ ÖNEMLE HATIRLATMAK İSTERİZ.

Beyanname verilmesi halinde ödenen stopaj gelir vergileri beyanname üzerinde hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir. Bu nedenle tevkifatlara ilişkin belgelerin son günlere kalınmadan ilgili kurum veya kuruluşlardan temin edilmesi gerekmektedir.

1-) KİRA GELİRLERİNİN BEYANI;

2015 yılı içerisinde elde edilen;

– Konut kira geliri 3.600,- TL’yi,

– İşyeri kira gelirleri üzerinden vergi kesintisi yapılanlardan, kira gelirlerinin brüt tutarı 29.000,- TL’yi aşanlar,

kira gelirlerini yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirmek zorundadırlar.

29.000 TL’lik sınırın aşılıp aşılmadığı tespit edilirken, gelir vergisi kesintisine tabi brüt işyeri kira gelirleri ile konut kira gelirinin 3.600,- TL’lık istisnayı aşan kısmı birlikte dikkate alınacaktır.

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek zorunda olanlar ile 3.600,- TL’ lık istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyanı gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı 106.000,- TL’ yi aşanların bu istisnadan faydalanmaları mümkün değildir.

2015 yılı içerisinde kesintiye tabi tutulmamış ve istisna uygulanmayacak gayrimenkul sermaye iradı (işyeri kira geliri)  toplamı 1.500,- TL’yi aşmayanların beyanname vermeleri gerekmemektedir.

Sahip oldukları konutlarını oğlu, kızı, torunu, kardeşi, annesi, babası, büyükannesi ve büyükbabası dışındaki kişilere bedelsiz olarak tahsis edenler, KİRA BEDELİ ALMASALAR DA tahsis edilen gayrimenkulün 2015 yılı emlak vergi değerinin %5’ ini gelir vergisi beyannamesi ile kira geliri olarak beyan etmek zorundadırlar. 

Konut dışındaki gayrimenkulünü (örneğin büro, dükkan, mağaza veya deposunu) bedelsiz olarak oğluna, kızına, annesine, babasına kardeşine ya da başkalarının kullanımına tahsis edenler KİRA BEDELİ ALMASALAR DA yine yukarıda belirtildiği gibi 2015 yılı emlak vergi değerinin %5’ ini gelir vergisi beyannamesi ile kira geliri olarak beyan etmek zorundadırlar. 

Konutlardan elde edilen kira gelirleri beyan edilmez veya eksik beyan edilirse, 3.600,- TL’lik istisnadan yararlanılamaz. Beyan edilmesi gereken kira tutarı takdir komisyonunca takdir edilir. Takdir edilen gelir üzerinden, gelir vergisi ile vergi ziyaı cezası hesaplanır. Ayrıca  gecikme faizi talep edilir. Ancak idarece  herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan edilmeyen veya süresinde verilen beyannamede yer almayan konut kira gelirlerini, süresinden sonra verilen beyanname ile beyan edenler söz konusu istisnadan yararlanabilirler.

Sadece kira geliri elde eden mükellefler önceden olduğu gibi beyannamelerini vergi dairelerine kağıt ortamında veya www.gib.gov.tr internet adresinden HAZIR BEYAN SİSTEMİ üzerinden de verebilirler. Kira gelirinden dolayı ilk defa beyanname verecek olanlar nüfus cüzdanının aslı ve fotokopisi ile birlikte kağıt ortamında düzenleyecekleri beyannamelerini ikametgahlarının bulunduğu yerdeki vergi dairesine vermeleri gerekmektedir.

2-) MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYANI; 

Mevduat Faizi ve Repo Gelirleri; 

Mevduat faizi ve repo gelirleri tevkifata tabi olması nedeniyle tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir. YURT DIŞI BANKA HESAPLARINDAKİ MEVDUATLARA TAHAKKUK ETTİRİLEN FAİZLERDEN VERGİ KESİLMEDİĞİ İÇİN BEYANI GEREKMEKTEDİR.

a-) Alacak Faizleri;

2015 yılında elde edilen alacak faizlerinin tutarı 1.500,- TL’yi aştığı takdirde yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. (Örnek; şirketine borç veren gerçek kişi ortakların elde ettiği faizler)

b-) Pay Senedi Alım Satım Kazancının Vergilendirilmesi; 

2015 yılında borsada elde edilen kazançlar, tutarı ne olursa olsun, yıllık gelir vergisi
beyannamesi ile beyan edilmeyecektir. (Bir yıla kadar hisse senedini elde tutanlardan vergi kesinti yoluyla alınmaktadır. Bir yılı aşanlar ise vergiye tabi değildir.)

BORSADA İŞLEM GÖRMEYEN HİSSE (PAY) SENETLERİNİN (anonim şirketlere ait) İKİ YIL ELDE TUTULDUKTAN SONRA SATIŞLARINDAN ELDE EDİLEN KAZANÇLAR VERGİDEN İSTİSNADIR.

Borsada işlem görmeyen hisselerin alış tarihinden itibaren iki yıl içerisinde satışından elde edilen kazancın beyan edilmesi gerekmektedir. İki yıl geçtikten sonra satıştan elde edilen kazancın miktarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir.

PAY SENEDİ VEYA İLMÜHABERLERİ BASILI OLMAYAN ANONİM ŞİRKET PAYLARI, LİMİTED ŞİRKET PAYLARI VE  DİĞER ORTAKLIK HAKLARININ SATIŞ KARLARI YIL SÖZKONUSU OLMADAN GELİR VERGİSİNE TABİDİR. ANCAK, MALİYETİ ÜFE ORANIYLA ENDEKSLENEREK HESAPLANMALDIR. 

c-) Pay Senedi Temettü (Kar Payları) Gelirlerinin Vergilendirilmesi;

Elde edilen pay senedi temettü (kar payı) gelirinin ½’ si vergiden istisnadır. Diğer ½’ lik kısmı 29.000,- TL’ yi aştığı takdirde beyanname verilmesi gerekmektedir. Beyanname verilmesi halinde gelirin tamamı üzerinden tevkif yoluyla ödenen vergi beyanname üzerinde hesaplanan vergiden mahsup edilecektir. 

ç-) Menkul Kıymet Yatırım Fonlarından Elde Edilen Gelirlerin Vergilendirilmesi; 

Menkul kıymet yatırım fonlarından elde edilen gelirin tutarı ne olursa olsun beyanname verilmesi gerekmemektedir.

3-) ÜCRET GELİRİNİN YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN EDİLMESİ;

Birden fazla işverenden ücret alan ve birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 29.000,-TL’yi aşanlar, ilk işverenden alınan ücretlerde dahil olmak üzere ücretlerin tamamını yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan etmek zorundadırlar. Tek bir işverenden ücret alınması halinde miktarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir. 

Gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya ücret gelirlerinden dolayı yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek zorunda olanlar, beyannamelerini ikametgahlarının bulunduğu yer vergi dairesine vermek zorundadır. Yukarıdaki gelirlerin yanı sıra beyana tabi başka geliri de olanlar (örneğin esnaf, tüccar işyeri varsa veya serbest meslek erbabı) gelirlerini aynı beyannamede birleştirerek vereceklerdir.

2015 yılı içinde tevkifata tabi tutulmuş  işyeri kira gelirleri, 3.600,- TL’ lık istisna tutarını aşan mesken kira gelirleri, menkul sermaye iradı gelirleri ile birden fazla işverenden elde edilen ücret gelirleri toplamı 29.000,- TL’ yi aşması halinde tamamının beyannameye dahil edilmesi, aşmadığı takdirde tevkif yoluyla yani vergi kesintisine tabi tutulanların beyannameye dahil edilmemesi gerekir.

2015 yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin 25 Mart 2016 günü akşamına kadar verilmesi, tahakkuk eden verginin de Mart ve Temmuz/2016 aylarında iki eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir.

4-) HAZIR BEYAN SİSTEMİ;

Bu yıl ilk defa gündeme gelen Hazır Beyan Sistemi, beyana tabi gelirleri sadece gayrimenkul sermaye iradı (GMSI-kira geliri), ücret, menkul sermaye iradı, diğer kazanç ve iratlardan ibaret olan Mükelleflerin beyannamelerinin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından önceden hazırlandığı ve internet ortamında onayına sunulduğu, kullanımı çok basit bir sistemdir.

Bu sistemden; sadece kira, ücret, menkul sermaye iradı veya diğer kazanç ve irat gelirlerini ayrı veya birlikte elde eden mükellefler yararlanabilecektir. Kira, ücret, menkul sermaye iradı veya diğer kazanç ve iradın yanı sıra ticari, zirai veya serbest meslek kazancı elde edenler sistem üzerinden beyanname veremeyeceklerdir.

Sisteme ve detaylı bilgiye Gelir İdaresi Başkanlığı’nın www.gib.gov.tr internet adresinden ulaşılabilmektedir. Sisteme kimlik bilgileri girilip özel güvenlik soruları cevaplanarak ya da herhangi bir vergi dairesinden ücretsiz olarak alınacak Internet Vergi Dairesi Şifresi ile de giriş yapılması mümkündür.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız.