English

Derneğe ait iktisadi işletmenin karını derneğe aktarmasının vergisel boyutu

Sirküler No: 1868

Bilindiği üzere dernek ve vakıflar tüzel kişilikleri itibariyle gelir ve kurumlar vergisi mükellefi değildir. Ancak, dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler Kurumlar Vergisi mükellefi sayılmışlardır. İktisadi işletmelerin elde etikleri karı derneğe aktarmaları halinde yapılan bu aktarım iktisadi işletme açısından kar dağıtımıdır. Kendisi kurumlar vergisi mükellefi olmayan bir derneğin, sermayesini temin ederek vergiye tabi bir kuruluş oluşturması halinde derneğe aktarılan gelir ise iştirak kazancı niteliğindedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinin birinci fıkrasının (6b/i) bendinde tam mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçek kişilere, gelir vergisi mükellefi olmayanlara ve gelir vergisinden muaf olanlara dağıtılan, 75’inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kar paylarından gelir vergisi tevkifatı yapılacağı hüküm altına alınmış olup söz konusu tevkifat oranı, 2009/14592 sayılı B.K.K. ile 03.02.2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere % 15 olarak belirlenmiştir. İktisadi işletme tarafından yapılan bu tevkifat genel usul ve esaslar çerçevesinde muhtasar beyanname ile beyan edilmelidir.

Öte yandan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve kamu yararına çalışan dernekler ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla ait kurum kazancının %5’ine kadar olan kısmının kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından indirilebileceği hükme bağlanmıştır.

Bu yasal düzenlemeler ışığında;

İktisadi işletmelerin elde ettikleri kazancı derneğe kar dağıtımı ya da (kamu yararına çalışan dernek statüsünde olması şartıyla) bağış yoluyla aktarmaları mümkündür.

Kar dağıtımı yapılması durumunda iktisadi işletme önce karı üzerinden %20 oranında kurumlar vergisi ödeyecek, daha sonra aktarılan kar üzerinden %15 oranında gelir vergisi stopajı yapacaktır.

Bu aktarımın makbuz karşılığında bağış yoluyla yapılması halinde bağış yapılan tutarın kurum kazancının %5’ine kadar olan kısmının kurum kazancından indirilmesi, kalan kısmının da kanunen kabul edilmeyen gider yazılması sonucunda kurum kazancından indirilen tutarın %20’si kadar daha az kurumlar vergisi doğacak ve %15 oranındaki stopajın yapılması gerekmeyecektir.

Kamu yararına çalışan derneklere veya vergi muafiyeti tanınan vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazançlarını bağış yoluyla aktarmalarını tavsiye ederiz.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız.