English

Gelir vergisi kanununda neler değişiyor?

Değerli okurlar, uzun zamandan beri kamuoyunda değişikliğinden söz edilen Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarında yapılacak değişiklikleri içeren tasarı nihayet Bakanlar Kurulunda imzaya açıldı. Bende, yapılmak istenilen değişiklikleri bir nebze inceleyerek sizlerle paylaşmak istedim.

Gelir ve kazançlar üzerinden alınan vergilerin, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunu olmak üzere iki ayrı kanunda düzenlenmiş olması; indirim, istisna ve bazı önemli düzenlemelere her iki Kanunda birden yer verilmesine sebep olduğu, mükerrerliği ortadan kaldırmak ve bazı ülkelerin iyi uygulama örneklerinde olduğu gibi daha kısa ve kolay anlaşılır bir sistematik oluşturmak üzere Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanununun tek bir kanun haline getirilmesi Tasarı hazırlanırken esas alınan çalışma eksenlerinden biri olarak tanımlanmaktadır.

Tasarısının hazırlanmasında; yatırım, üretim, istihdam ve tasarrufların teşvik edilmesi, vergiye gönüllü uyumun artırılması, kayıtlı ekonomiye geçişin hızlandırılması, vergi tabanının genişletilmesi,  vergi adaletinin pekiştirilmesi, vergi güvenliğinin güçlendirilmesi, sosyal ve çevresel politikalarla uyumlu düzenlemelerin yapılması ve yürütmede esneklik ve etkinliğin artırılması ilkeleri dikkate alınmıştır.

Her iki kanunun birleşimi ile 91 maddeden oluşturulan Kanun 01.01.2014 tarihinden itibaren elde edilen gelir ve kazançlara uygulanmak ve 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.

Kanunla yapılan değişikliklerden önemli gördüklerimizi şöyle sıralayabilirim.

– Genç girişimcilere vergi indirimi

İlk defa gelir vergisine tabi olacak yirmidokuz yaşını doldurmamış genç girişimcilerin iş kurmaları teşvik edilmektedir. Bu kapsamda, üç yıl boyunca elde edilen kazancın asgari ücrete tekabül eden kısmı üzerinden hesaplanan vergi, genç girişimciler tarafından verilecek gelir vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan vergiden indirilebilecektir.

-Tarım sektöründe kurumsallaşmayı teşvik edici uygulamalar

Zirai faaliyette bulunan ve işletme büyüklüğü ölçülerini aşan şirketler, gerçek kişi çiftçilerle benzer esaslarda vergilendirilecektir. Ticari kazanç olarak vergilendirmeyi gerektiren sertifikalı tohum, yumru ve fide yetiştiriciliği ile hayvan fetüsü üreticiliği de zirai faaliyet kapsamına alınmaktadır. Çiftçi ve çiftçi sayılanların yanında çalışan işçilerin asgarî ücrete tekabül eden ücretleri için vergi indirimi getirilmektedir. Tarımda kullanılan iktisadi kıymetlerin daha kısa sürede itfa edilebilmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır. Ayrıca biçerdöver, kamyon veya ikiden fazla traktöre sahip olmak tek başına gerçek usulde vergilendirmeyi gerektirmeyecektir.

-Ücret ve istisna serbest meslek kazancı geliri elde edenlerde beyanname verecek.

Ücret ve istisna serbest meslek kazancı (Müellif, mütercim, heykeltıraş, hattat, ressam, bestekâr, bilgisayar programcısı, senarist, mucit ve durumları bunlara benzeyenler ile bunların kanuni mirasçılarının) elde eden gerçek kişilerden, elde etikleri gelirleri Kanunda belirlenen 94.000,- Tl’ lık tutarı aşanlara da beyanname verme zorunluluğu getirilmektedir. İstisna serbest meslek kazancı elde edenler istisnadan faydalanmasalar da, defter tutma, belge düzenleme ve bildirimde bulunma ödevlerinden muafiyetleri devam edecektir.

-Beyanname verme süreleri öne çekiliyor.

Yıllık beyanname, gerçek kişiler tarafından takvim yılını izleyen yılın Şubat ayının başından yirminci günü akşamına kadar, kurumlar tarafından ise hesap döneminin kapandığı ayı izleyene üçüncü ayın başından yirminci günü akşamına kadar verilmesi gerekiyor.

-Kira gelirlerinde uygulanan götürü gider sınırlandırılıyor.

Taşınmazların konut olarak kiralanmasından elde edilen gelirin  26.000,- TL’ yi aşmaması halinde, dileyenler gerçek giderleri yerine hasılattan istisna tutarını düştükten sonra kalan kısmın %25’ ini, 26.001,- TL ile 60.000,- TL arasında kira geliri elde edenlerin ise %15’ ini  götürü gider olarak düşebileceklerdir. 60.000,- TL’ nın aşılması halinde ise götürü gider uygulanmayacaktır.

Haklar ile taşınmazların konut olarak kullanım dışındaki amaçlarla kiraya verilmesinden elde edilen hasılat için ise götürü gider uygulamasına son verilmektedir. Ancak, bu mükellefler, kiralamaya konu taşınmazlar için yaptıkları gerçek giderleri gelirlerinden indirebilecektir.

-Üç yıldan fazla Türkiye’ de kalan yabancılar tüm kazançları üzerinden vergilendirilecek.

Türkiye’de kalma süresi üç tam yılı aşan iş adamları, uzmanlar, memurlar, basın ve yayın çalışanları tüm kazançları üzerinden vergilendirilecektir.

Tam mükellefiyet (Türkiye’ de ikamet edilme) ölçütü, OECD uygulamalarına paralel olarak, oniki aylık herhangi bir kesintisiz dönemde, toplam yüzseksenüç gün veya daha fazla Türkiye’de kalanları kapsayacak şekilde düzenlenmektedir.

-İşverene ait konutların çalışanlara mesken olarak tahsis edilmesinde uygulanan ücret istisnası sınırlandırılıyor.

Mülkiyeti işverene ait konutların çalışana mesken olarak tahsis edilmesi suretiyle uygulanan ücret istisnası, Kamu Konutları Kanunundaki kira bedelleri emsal alınarak sınırlandırılmaktadır.

-Elektronik ortam veya alan adlarının kiralaması gayrimenkul sermaye iradı kapsamına alınıyor.

Vergi tabanını genişletmeye yönelik olarak, teknolojik gelişmeler ışığında her türlü elektronik ortam veya alan adlarının kiralamasından elde edilen iratların gayrimenkul sermaye iradı olduğu hükme bağlanmaktadır.

-Ortaklık payı ile ilişkili olmaksızın ödenen kar payları ücret olarak vergilendirme kapsamına alınıyor.

Kurumların, yönetim kurulu başkan ve üyelerine ortaklık payı ile ilişkili olmaksızın ödenen kar paylarının ücret olarak tarifeye göre vergilendirilmesi öngörülmektedir.

-Kurumların taşınmaz ve iştirak hissesi satışından elde ettiği kazanca kademeli istisna uygulaması getirilmektedir.

Ticari kazancını bilanço esasına göre tespit eden gerçek kişiler ile kurumların aktiflerindeki taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançlar aşağıda belirtilen süre, oran ve şartlar çerçevesinde gelir vergisinden istisna edilmektedir.

1) İki tam yıldan sonra satıştan doğan kazançlarda %40.

2) Üç tam yıldan sonra satıştan doğan kazançlarda %50.

3) Dört tam yıldan sonra satıştan doğan kazançlarda %60.

4) Beş tam yıldan sonra satıştan doğan kazançlarda %75

Ayrıca,

-özel inşaat işlerinin vergilendirilmesine yönelik hükümler netleştirilmektedir.

– “ticari organizasyon” tanımına yer verilmektedir.

-Çalışanlara pay senedi verilmesi veya pay senedi alım hakkı tanınması halinde vergilemedeki belirsizlik de giderilmektedir.

-Kat Mülkiyeti Kanununa göre oluşturulan yönetimler, her türlü iş hanı ve toplu iş yönetimlerine vergi kesintisi yapma sorumluluğu getirilmektedir.

 İkamet amacıyla kullanılan tek konutun elden çıkarılmasından doğan kazançlar vergiden istisna edilmektedir.

-Sahip olduğu konutu eşinin anne ve babasının ikametine bedelsiz olarak bırakanlar bu konutlar için emsal kira bedeli uygulanmayacaktır. Yani kira beyan edilmek zorunda kalınmayacaktır.

. Çocuk tanımının kapsamı genişletilerek, kardeşler ve anne babasını kaybetmiş kardeş çocukları da kanunun uygulanmasında mükelleflerin kendi çocukları gibi vergi indirimlerinden yararlandırılacaklardır.

-İşyerlerinde istihdam edilen engelli çalışanlara yapılan ve kazancın tespiti sırasında indirilen ücret ödemeleri ayrıca beyanname üzerinden de indirilebilecektir.

-Isı yalıtımı ve enerji tasarrufuna yönelik harcamaların elde edilen kira gelirinden doğrudan indirilebilmesine imkan tanınmaktadır.

Mecliste bazı değişikliklere uğrama ihtimalide söz konusudur.

Maliye Bakanlığı’ na ve tüm vergi mükelleflerine faydalı olmasını dilerim.

Şerif ARI

Yeminli Mali Müşavir