English

İşverence ödenen şahıs özel sağlık ve bireysel emeklilik sigorta primleri gider yazılabilir mi?

Bu konuda bazı tereddütlerin bulunması sebebiyle hem ŞAHIS ÖZEL SAĞLIK VE BİREYSEL EMEKLİLİK SİGORTA PRİMLERİNİN gider yazılma şartlarını hatırlatmak istiyorum.

1-) İşverence  Ödenen  Şahıs  Özel Sağlık Sigorta  Primi  ve  Bireysel  Emeklilik  Katkı  Paylarının Sosyal Sigorta Primine, Gelir ve Damga Vergisine Tabi Tutulması:

a) Şahıs Özel Sağlık Sigorta Primleri (SGK Açısından):

İşverenler tarafından ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin %30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primleri ve bireysel emeklilik katkı payları prime esas kazanca dahil edilmeyecek, böylece söz konusu  ödemelerin  limitin  altında  kalan  kısımları  Sosyal Sigorta primine  tabi  tutulmayacaktır.  Limitin üstünde kalan fark tutar şahıs Özel Sağlık   sigorta   primi   ve   bireysel   emeklilik   katkı   payı   ödemeleri   ise  ek ücret   kabul  edilmek  suretiyle, brütleştirilerek  sigorta primine tabi tutulmalıdır.   

b) Şahıs Özel Sağlık Sigorta Primleri (Vergi Açısından):

Ücretliye ait şahıs özel sağlık sigorta priminin işveren tarafından karşılanması durumunda, ödenen prim tutarı, çalışana verilmiş net ek ücret olarak kabul edilerek brüt tutarı ücretlinin gelir vergisi matrahına eklenmelidir. Ödenen prim tutarı vergi matrah (brüt ücretin % 5’i ve asgari ücretin yıllık tutarı aşmamak üzere) hesabında indirim konusu yapılmalıdır.

Şahıs özel sağlık sigorta primleri brüt ücretin %5’nin altında kalsa bile vergi dilimlerinin harici işlem yapmamak maksadıyla çalışanın normal aylık maaş bordrosuna eklenerek gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabi tutulur.  Gelir Vergisi Kanununun 40 ncı maddesi 9 uncu bendinde bireysel emeklilik sisteminde ödenen katkı paylarının (limiti aşmayan) 63 ncü maddede bahsedilen şekilde ücret kabul edilmeden direkt gider yazılabileceği açıklanmıştır.  Diğer özel sağlık sigorta primlerine bu maddede yer verilmemiştir. Bu sebeple 61 nci maddeye göre özel sağlık sigortaları çalışana verilmiş diğer menfaat sayıldığı için brütleştirilerek maaş bordrosuna ilavesi gerekmektedir. Limitler dahilinde ödenen prim matrahtan düşülünce, brütleşmeden doğan fark vergi işverene gider olacaktır.

c) Bireysel Emeklilik Sigorta Primleri:

Gelir Vergisi Kanunu 40. maddesinin 9 numaralı bendinde yer alan hüküm işverenler tarafından ücretliler adına bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının, ücretlerle ilişkilendirmeksizin, ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilmesine imkan tanımaktadır. Bu kapsamda indirim konusu yapılabilecek tutar, çalışanın elde ettiği ücretinin %10’nu ve yıllık bazda asgari ücretin yıllık tutarını aşmamalıdır. Oranlar aşıldığı takdirde  ödenen bireysel emeklilik tutarı net ücret kabul edilip,  yukarıda a-b  bölümlerde açıklandığı şekilde netten brüte gidilerek bordroya dahil edilmeli ve ödenen bireysel emeklilik prim tutarı ücret matrahının (Brüt ücretin % 10’u ve asgari ücretin yıllık tutarı kadarı) tespitinde indirim konusu yapılmalıdır.

Ücretlinin eş ve çocukları için yapılan şahıs sigorta primi ödemelerinin ticari kazancın elde edilmesinde direkt bir etkisi bulunmaması nedeniyle tamamı çalışana sağlanan bir menfaat olarak değerlendirilip yapılacak ödeme net ücret sayılmalı ve brütü bulunarak maaş bordrosuna dahil edilmelidir. 

2 – Çalışanlar Tarafından Ödenen Bireysel Emeklilik Katkı Payı ve Şahıs Sigorta Primlerinin Ücret Matrahından İndirimi: 

Çalışanlar tarafından ödenen bireysel emeklilik katkı paylarının ücret matrahının tespitinde elde edilen ücretin % 10’ unu ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmayan kısmı  indirim konusu yapılabilecektir.

Ücretli tarafından kendisine, eşine ve küçük çocukları (18 yaşını doldurmamış ve ücretli tarafından bakmakla yükümlü olunanlar)  adına ödenen hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik , analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primleri ücretlinin, ödendiği ayda  elde edilen ücretin % 5’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak üzere hizmet erbabının safi ücret tutarının belirlenmesi sırasında indirim konusu yapılabilecektir.

Bireysel emeklilik sistemi ile diğer şahıs sigortaları için ödenen primlerin birlikte olması halinde matrahtan indirim konusu yapılabilecek tutar ücretin %10’u ile sınırlı olacaktır.

3- Bireysel Emeklilik Katkı Payları ve Sigorta Primlerinin İndirim Konusu Yapılacağı Dönem: 

Primin peşin ödenmesi veya taksit dönemlerinin bir aydan daha uzun süreleri kapsaması halinde, prim tutarı ilgili olduğu aylar dikkate alınarak ve ödenmiş olması şartıyla aylık olarak indirim konusu yapılmalıdır.

Şerif ARI

Yeminli Mali Müşavir