English

2011 yılında veraset ve intikal vergisi

Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesine göre; “Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunan şahıslara ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset tarikiyle veya her hangi bir suretle olursa olsun ivazsız bir tarzda bir şahıstan diğer bir şahsa intikali Veraset ve İntikal Vergisine tabidir.

Aynı Kanunun 2’nci maddesinin (d) fıkrasında ise, “İvazsız intikal” tabiri; hibe yoluyla veya her hangi bir tarzda ivazsız iktisapları ifade eder. Hükmüne yer verilmiştir.

Ülkemizde kurulan çoğu şirketlerde, gerçek bir kurumlaşmanın olmadığı ve ortaklarının genelde aile içindeki fertlerden oluştuğu malumdur.

Hibe yoluyla mal devir ve temlikinin uygulamada en sık rastlanan şekli, yakın aile fertlerinin iştiraki ile tesis edilen şahıs şirketlerinde veya tüzel kişiliği haiz ortaklıklarda karşılıksız ya da çok düşük bedellerle ortaklık payı intikalidir. Servetin kişiler arasında paylaşımına ve gelecekteki muhtemel servet vergilerinden kaçınmak amacıyla yapılan bu işlemler şüphesiz veraset ve intikal vergisine tabidir.

Özellikle, reşit olmayan çocuklara ortaklık payı veya gayrimenkul devredilmesi vergi ve ceza doğurmaktadır. Çünkü çocuğun bu meblağları ödemesi mümkün değildir.

Bu tür ortaklık payı devir edilirken, İleride veraset ve intikal vergisi ile karşı karşıya kalınmaması için; ortaklık paylarının gerçek değerleri üzerinden devredilmesi, devir alanın maddi olarak bu güce sahip olması ve bedelini mutlaka banka kanalıyla ödemiş olması gerekmektedir.

Uygulamada sık görülen diğer bir ivazsız intikal şeklide, özellikle yakın akrabalar, arkadaşlar arasında ev, otomobil vs. gibi malların hediye edilmesidir. Bu tür malların hediyeyi alan  adına kayıt veya tescil edilmesine rağmen bedelleri hediye eden tarafından karşılanmaktadır. Dolayısıyla hediyeyi alan kişinin hiçbir maddi güce sahip olmaması ve  bedelinin bir başkası tarafından ödenmiş olması nedeniyle, hediye edilen mal ivazsız intikal olarak değerlendirilip veraset ve intikal vergisine tabi tutulması için beyanname verilmesi gerekmektedir.

Örf ve adete uygun limitleri aşan hediyeler verilmesi incelemelerde vergi ve ceza ödenmesine sebep olmaktadır.

2011 yılında vuku bulacak ivazsız (bedelsiz) intikaller için istisna hadleri aşağıda belirtilmiştir.

Evlatlıklarda dahil olmak üzere füruğ (çocuk) ve eşten her birine veraset suretiyle intikal eden menkul ve gayrimenkul malların vergiye tabi değerlerinin 118.438 TL’lık kısmı veraset ve intikal vergisinden istisnadır. Füruğ (çocuk) bulunmaması halinde bu istisna, eşe isabet eden miras hissesi için 237.018 TL olarak uygulanacaktır.

Para ve mal üzerine düzenlenen yarışma ve çekilişlerde, kazanılan ikramiyelerin 2.730 TL’ lık kısmı vergiden istisnadır.

Yukarıdakiler haricinde her ne surette olursa olsun ivazsız (bedelsiz) surette vaki tüm intikallere uygulanacak istisna tutarı 2.730 TL’dır.  

Veraset ve intikal vergisinde vergi oranları aşağıya çıkartılmıştır.

                                                                     Veraset yoluyla      

                                                                     İntikallerde vergi                         ivazsız intikallerde

           Matrah                                                      oranı(%)                                    vergi oranı(%)

İlk                        170.000  TL için                       1                                           10

Sonra gelen        370.000  TL için                       3                                           15

Sonra gelen        800.000  TL için                       5                                           20

Sonra gelen     1.600.000  TL için                       7                                           25

Matrahın          2.940.000  TL’ yi aşan kıs. için     10                                           30                                                             

Bir şahsa ana, baba, eş ve çocuklarından (evlatlıktan evlat edinenlere yapılan ivazsız intikaller hariç) ivazsız mal intikali halinde vergi, ivazsız intikallere ilişkin tarifede yer alan oranların yarısı uygulanarak hesaplanmaktadır.

Şerif ARI

Yeminli Mali Müşavir