English

2012 yılında elde edilen kira, ücret ve menkul sermaye iradının beyanı

Sirküler No: 1374

2012 yılında elde edilen gayrimenkul, menkul sermaye iradı ile ücrete ilişkin gelirlere ait yıllık gelir vergisi beyannamesinin 1-25 Mart 2013 tarihleri arasında verilmesi gerekmektedir. ŞİRKET ORTAKLARININ BEYANNAME VERİP VERMEYECEKLERİ KONUSUNDA GELİRLERİNİN İNCELENMESİ, BEYANNAME VERİLMESİ GEREKTİĞİ TAKDİRDE, HAZIRLANDIKTAN SONRA KONTROL İÇİN DENETÇİNİZLE GÖRÜŞÜLMESİNİ ÖNEMLE HATIRLATMAK İSTERİZ.

Beyanname verilmesi halinde ödenen stopaj gelir vergileri beyanname üzerinde hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir. Bu nedenle tevkifatlara ilişkin belgelerin son günlere kalınmadan ilgili kurum veya kuruluşlardan temin edilmesi gerekmektedir.

1-) KİRA GELİRLERİNİN BEYANI;

2012 yılı içerisinde elde edilen;

– Mesken kira geliri 3.000,- TL’yi,

– İşyeri kira gelirleri üzerinden vergi kesintisi yapılanlardan, kira gelirlerinin brüt tutarı 25.000,- TL’yi aşanlar kira gelirlerini yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirmek zorundadırlar.

25.000 TL’lik sınırın aşılıp aşılmadığı tespit edilirken, gelir vergisi kesintisine tabi brüt işyeri kira gelirleri ile mesken kira gelirinin 3.000,- TL’lık istisnayı aşan kısmı birlikte dikkate alınacaktır.

Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek zorunda olanların yukarıda belirtilen 3.000,- TL’lik istisnadan faydalanmaları mümkün değildir.

2012 yılı içerisinde kesintiye tabi tutulmamış ve istisna uygulanmayacak gayrimenkul sermaye iradı (işyeri kira geliri)  toplamı 1.290,- TL’yi aşmayanların beyanname vermeleri gerekmemektedir.

Beyan edilecek kira tutarının, kira elde edilen gayrimenkulün emlak vergi değerinin %5’ inden az olmaması gerekir. 

Sahip oldukları konutlarını oğlu, kızı, torunu, kardeşi, annesi, babası, büyükannesi ve büyükbabası dışındaki kişilere bedelsiz olarak tahsis edenler, KİRA BEDELİ ALMASALAR DA tahsis edilen gayrimenkulün 2012 yılı emlak vergi değerinin %5’ ini gelir vergisi beyannamesi ile kira geliri olarak beyan etmek zorundadırlar.

Konut dışındaki gayrimenkulünü (örneğin büro, dükkan, mağaza veya deposunu) bedelsiz olarak oğluna, kızına, annensine, babasına kardeşine ya da başkalarının kullanımına tahsis edenler KİRA BEDELİ ALMASALAR DA yine yukarıda belirtildiği gibi 2012 yılı emlak vergi değerinin %5’ i ni gelir vergisi beyannamesi ile kira geliri olarak beyan etmek zorundadırlar.

Konutlardan elde edilen kira gelirleri beyan edilmez veya eksik beyan edilirse, 3.000,- TL’lik istisnadan yararlanılamaz. Beyan edilmesi gereken kira tutarı takdir komisyonunca takdir edilir. Takdir edilen gelir üzerinden, gelir vergisi ile vergi ziyaı cezası hesaplanır. Ayrıca  gecikme faizi talep edilir.

Ayrıca, sadece kira geliri elde eden mükelleflerin faydalanabileceği “ÖNCEDEN HAZIRLANMIŞ KİRA BEYANNAME SİSTEMİ” 01.03.2012 tarihinden itibaren uygulamaya girmiştir. Detaylı açıklamalar 29.02.2012 tarih ve 1197 sayılı Sirkülerlerimizde yapılmıştır. Sadece kira  geliri elde edenlerin beyannamelerini elektronik ortamda bu sistem üzerinden vermek mecburiyetleri yoktur. Önceden olduğu gibi beyannamelerini vergi dairelerine kağıt ortamında da verebilirler. Kira gelirinden dolayı ilk defa beyanname verecek olanlar nüfus cüzdanının aslı ve fotokopisi ile birlikte kağıt ortamında düzenleyecekleri beyannamelerini ikametgahlarının bulunduğu yerdeki vergi dairesine verebilirler.

2-) MENKUL SERMAYE İRATLARININ BEYANI; 

Mevduat Faizi ve Repo Gelirleri; 

Mevduat faizi ve repo gelirleri tevkifata tabi olması nedeniyle tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir. YURT DIŞI BANKA HESAPLARINDAKİ MEVDUATLARA TAHAKKUK ETTİRİLEN FAİZLERDEN VERGİ KESİLMEDİĞİ İÇİN BEYANI GEREKMEKTEDİR.

a-) Alacak Faizleri; 

2012 yılında elde edilecek alacak faizlerinin tutarı 1.290,- TL’yi aştığı takdirde yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekmektedir. (Örnek; şirketine borç veren ortakların elde ettiği faizler)

b-) Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu Faiz Gelirlerinin Vergilendirilmesi; 

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen (TL cinsinden) Devlet tahvili ve hazine bonosundan elde edilen faiz gelirleri için enflasyon indirimi %84,4 olarak açıklanmıştır. 2012 yılında elde edilen Devlet tahvili ve Hazine bonosu faiz gelirlerine %84,4 oranında indirim uygulandıktan sonra kalan tutar 25.000,- TL’ yı aşıyorsa beyan edilecektir. Diğer bir ifade ile gayrisafi tutarı 160.256,41 TL’ yı aşmayan tutarlar için beyanname verilmeyecektir.

01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilen (TL cinsinden) Devlet tahvili ve hazine bonosundan elde edilen faiz geliri GVK’ nun Geçici 67 nci maddesi gereğince %10 oranında tevkifata tabi olduğundan beyan edilmeyecektir. 

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen (Dövize, altına veya başka bir değer cinsinden) Devlet tahvili ve hazine bonosundan elde edilen faiz geliri 25.000,- TL’yi aştığı takdirde beyanname verilmesi gerekmektedir.

01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilen (Dövize, altına veya başka bir değer cinsinden) Devlet tahvili ve hazine bonosundan elde edilen faiz geliri GVK’ nun Geçici 67 nci maddesi gereğince %10 oranında tevkifata tabi olduğundan beyan edilmeyecektir.

c-) Devlet Tahvili ve Hazine Bonosundan Elde Edilen Alım-Satım Kazancının Vergilendirilmesi; 

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen Devlet tahvili ve hazine bonosundan elde edilen alım-satım kazancının 20.000,- TL’ lık istisna tutarını aşması halinde aşan tutarın beyan edilmesi gerekmektedir. Beyan sırasında maliyet bedelinin ÜFE artışı oranında artırılarak tespit edilmesi gerekmektedir.

01.Ocak.2006 tarihinden itibaren ihraç edilen Devlet tahvili ve hazine bonosundan  elde edilen alım satım kazancı GVK’ nun Geç. 67 nci maddesi gereğince %10 oranında tevkifata tabi olduğundan, tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir.

d-) Eurobond Faiz Gelirlerinin Vergilendirilmesi; 

2012 yılında eurobondlara ilişkin elde edilen faiz gelirlerinin 25.000,-TL’ yi aşması halinde faiz gelirinin tamamının beyan edilmesi gerekmektedir. Ancak, 25.000,- TL’ lık beyan sınırının hesabında, yukarıda belirtilen menkul sermaye iratlarının yanı sıra, beyana tabi diğer menkul sermaye iratları ile Türkiye’ de tevkifata tabi tutulmuş olmak kaydıyla elde edilen gayrimenkul sermaye iratları toplamının dikkate alınması gerekmektedir.

e-) Eurobond Alım-Satım Kazancının Vergilendirilmesi; 

Vergiye tabi matrah; 

– Elden çıkarma karşılığında alınan paranın önce TL’ye çevrilmesi (GVK Mük. Md. 81 ve 130 No.lu VUK G.T.)

– Elden çıkarılan eurobondun yine TL cinsinden maliyet bedeli ile elden çıkarılma dolayısıyla yapılan giderlerin ve ödenen vergi ile harcın indirilmesi, suretiyle bulunuyor.

1 Ocak 2006 tarihinden önce ihraç edilen Eurobondların  satışından  kazanç  elde edilmiş olması halinde;

– Eurobondun alımında ödenen dövizin, alış tarihindeki TL karşılığı bulunacak.

– Maliyet bedeli endekslemesi yapılacak. Satıştan elde edilen dövizin TL karşılığı da bulunduktan sonra, ortaya çıkan kazançtan,

– 2012 yılı için 20.000,- TL istisna  düşüldükten  sonra,  kalan  tutar ne olursa olsun beyan edilecektir. 

1 Ocak 2006’dan itibaren ihraç edilen eurobondların alım-satım kazancı;

– İstisnadan yararlandırılmayacak,

– Maliyet bedeli endeksleme suretiyle (endeksleme süresinde ÜFE artış oranı yüzde 10’un üzerinde ise) yükseltilecek.

Ortaya çıkan kazancın, tutarı ne olursa olsun beyan edilecektir.

f-) Hisse Senedi Alım Satım Kazancının Vergilendirilmesi; 

2012 yılında borsada elde edilen kazançlar, tutarı ne olursa olsun, yıllık gelir vergisi
beyannamesi ile beyan edilmeyecektir. (Bir yıla kadar hisse senedini elde tutanlardan vergi kesinti yoluyla alınmaktadır. Bir yılı aşanlar ise vergiye tabi değildir.)

BORSADA İŞLEM GÖRMEYEN HİSSE SENETLERİNİN (anonim şirketlere ait) İKİ YIL ELDE TUTULDUKTAN SONRA SATIŞLARINDAN ELDE EDİLEN KAZANÇLAR VERGİDEN İSTİSNADIR.

Borsada işlem görmeyen hisselerin alış tarihinden itibaren iki yıl içerisinde satışından elde edilen kazancın beyan edilmesi gerekmektedir. İki yıl geçtikten sonra satıştan elde edilen kazancın miktarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir. 

HİSSE SENEDİ VEYA İLMÜHABER BASILI OLMAYAN ANONİM ŞİRKET HİSSELERİ, LİMİTED ŞİRKET PAYLARI VE  DİĞER ORTAKLIK HAKLARININ SATIŞ KARLARI YIL SÖZKONUSU OLMADAN GELİR VERGİSİNE TABİDİR. ANCAK, MALİYETİ ÜFE ORANIYLA ENDEKSLENEREK HESAPLANIR. 

g-) Hisse Senedi Temettü Gelirlerinin Vergilendirilmesi; 

Elde edilen hisse senedi temettü (kar payı) gelirinin ½’ si vergiden istisnadır. Diğer ½’ lik kısmı 25.000,- TL’ yi aştığı takdirde beyanname verilmesi gerekmektedir. Beyanname verilmesi halinde gelirin tamamı üzerinden tevkif yoluyla ödenen vergi beyanname üzerinde hesaplanan vergiden mahsup edilecektir.

h-) Menkul Kıymet Yatırım Fonlarından Elde Edilen Gelirlerin Vergilendirilmesi; 

Menkul kıymet yatırım fonlarından elde edilen gelirin tutarı ne olursa olsun beyanname verilmesi gerekmemektedir.

3-) ÜCRET GELİRİNİN YILLIK BEYANNAME İLE BEYAN EDİLMESİ; 

Birden fazla işverenden ücret alan ve birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 25.000,-TL’yi aşanlar, ilk işverenden alınan ücretlerde dahil olmak üzere ücretlerin tamamını yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan etmek zorundadırlar. Tek bir işverenden ücret alınması halinde miktarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir.

Gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya ücret gelirlerinden dolayı yıllık gelir vergisi beyannamesi vermek zorunda olanlar, beyannamelerini ikametgahlarının bulunduğu yer vergi dairesine vermek zorundadır. Yukarıdaki gelirlerin yanı sıra beyana tabi başka geliri de olanlar (örneğin esnaf, tüccar veya serbest meslek erbabı) gelirlerini aynı beyannamede birleştirerek vereceklerdir.

2012 yılı içinde tevkifata tabi tutulmuş  işyeri kira gelirleri, 3.000,- TL’ lık istisna tutarını aşan mesken kira gelirleri, menkul sermaye iradı gelirleri ile birden fazla işverenden elde edilen ücret gelirleri toplamı 25.000,- TL’ yi aşması halinde tamamının beyannameye dahil edilmesi, aşmadığı takdirde tevkif yoluyla yani vergi kesintisine tabi tutulanların beyannameye dahil edilmemesi gerekir.

2012 yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin 25 Mart 2013 günü akşamına kadar verilmesi, tahakkuk eden verginin de Mart ve Temmuz/2013 aylarında iki eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir. 

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız…