English

Esas sözleşmelerde yapılması zaruri ve ihtiyari olan unsurlar

Sirküler No: 1360

TTK’na uyum çerçevesinde anonim şirketlerin esas sözleşmeleri, limited şirketlerin şirket sözleşmelerine konulması gereken ZORUNLU UNSURLAR;

TTK’nun 339. maddesi (anonim şirketler için) ile 576. maddesinde (limited şirketler için) belirtilen asgari hususların bulunması zorunludur. Öncelikle, bu konuların sözleşmede olup olmadığını kontrol etmenizi tavsiye ederiz. 

Esas sözleşme

İçerik

MADDE 339-

1) Esas sözleşmenin yazılı şekilde yapılması ve bütün kurucuların imzalarının noterce onaylanması şarttır.

(2) Esas sözleşmeye aşağıdaki hususlar yazılır:

a) Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunacağı yer.

b) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde şirketin işletme konusu.

c) Şirketin sermayesi ile her payın itibarî değeri, bunların ödenmesinin şekil ve şartları.

d) Pay senetlerinin nama veya hamiline yazılı olacakları; belirli paylara tanınan imtiyazlar; devir sınırlamaları.

e) Paradan başka sermaye olarak konan haklar ve ayınlar; bunların değerleri; bunlara karşılık verilecek payların miktarı, bir işletme ve ayın devir alınması söz konusu olduğu takdirde, bunların bedeli ve şirketin kurulması için kurucular tarafından şirket hesabına satın alınan malların ve hakların bedelleriyle, şirketin kurulmasında hizmetleri görülenlere verilmesi gereken ücret, ödenek veya ödülün tutarı.

f) Kurucularla yönetim kurulu üyelerine ve diğer kimselere şirket kârından sağlanacak menfaatler.

g) Yönetim kurulu üyelerinin sayıları, bunlardan şirket adına imza koymaya yetkili olanlar.

h) Genel kurulların toplantıya nasıl çağrılacakları; oy hakları.

ı) Şirket bir süre ile sınırlandırılmışsa, bu süre.

i) Şirkete ait ilanların nasıl yapılacağı.

j) Pay sahiplerinin taahhüt ettiği sermaye paylarının türleri ve miktarları.

k) Şirketin hesap dönemi

 

Şirket Sözleşmesi

Zorunlu kayıtlar

MADDE 576

(1) Şirket sözleşmesinde aşağıdaki kayıtların açıkça yer alması gereklidir:

a) Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunduğu yer.

b) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde, şirketin işletme konusu.

c) Esas sermayenin itibarî tutarı, esas sermaye paylarının sayısı, itibarî değerleri, varsa imtiyazlar, esas sermaye paylarının grupları.

d) Müdürlerin adları, soyadları, unvanları, vatandaşlıkları.

e) Şirket tarafından yapılacak ilanların şekli.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Asgari hususların yanı sıra aşağıdaki hususların da tadilini önemle tavsiye ederiz;

1- Esas sözleşme tadillerinde eski terimler ve madde numaralarının TTK’na uyarlanması gerekir.

2- Bağımsız denetime tabi şirketler Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiştir. Şu an itibariyle denetime tabi olmayan şirketlerin, ileride aranan kriterleri taşıma ihtimali bulunmaktadır. Bu sebeple, sözleşmelerden denetçiye ilişkin hükümlerin tamamen çıkarılmamasını; bunun yerine düzenlenecek DENETÇİ maddesine “Denetçiye ilişkin TTK hükümlerinin uygulanacağı”nın yazılmasını ÖNEMLE öneriyoruz. Çünkü, sırf bu sebepten yapılacak esas/şirket sözleşme değişikliği için genel kurul yapmak gerekebilir.  

3- Yönetim kurulu düzenleyeceği bir İÇ YÖNERGEYE göre, yönetimi, kısmen veya tamamen bir veya birkaç yönetim kurulu üyesine veya üçüncü kişiye devretmeye yetkili kılınabilir. Ancak, buna ilişkin esas sözleşmede hüküm bulunması ZORUNLUDUR. Yönetim, devredilmediği takdirde, yönetim kurulunun tüm üyelerine aittir. 

4- Esas sözleşmede aksi öngörülmemiş veya yönetim kurulu tek kişiden oluşmuyorsa temsil yetkisi ÇİFT İMZA ile kullanılmak üzere yönetim kuruluna aittir. Şayet, temsil için TEK İMZA isteniyor ya da temsil yetkisinin bir veya daha fazla murahhas üyeye veya müdür olarak üçüncü kişilere devri öngörülüyorsa bu hususlar sözleşmeye yazılmalıdır. Ancak, temsil yetkisine ilişin esas sözleşmeye bu şekilde bağlayıcı bir hüküm konulması yerine “İmzaya yetkili olanlar ve dereceleri ile Şirketi ne şekilde temsil edecekleri, Yönetim Kurulu kararı ile tespit edilerek tescil ve ilan olunur.” şeklinde düzenleme yapılmasını tavsiye ederiz.

5- Esas sözleşmede payların hamiline mi nama mı yazılı olduğunun yazılması zorunludur. Nama yazılı pay senetlerinin uygulamadaki güvenilirliğinin yanı sıra; devri, ciro ve teslim şartına bağlı olup; kanun ve esas sözleşme ile sınırlandırılabildiğinden şirket pay senetlerinin özellikle NAMA YAZILI olmasını (mevcut esas sözleşmede HAMİLİNE ise NAMA yazılıya dönüştürülmesini) ÖNEMLE tavsiye ederiz.

NAMA yazılı payların devrinin sınırlandırılabilmesi; esas sözleşmeye, “NAMA yazılı payların ancak yönetim kurulunun onayıyla devredilebileceğine” dair hüküm konulmasıyla mümkündür. Kanunda veya esas sözleşmede aksi düzenlenmedikçe, nama yazılı paylar herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebilirler.  

6- Halka açık olmayan anonim şirketlerde kayıtlı sermaye sistemine geçilmek İSTENDİĞİNDE, “Halka Açık Olmayan Şirketlerde Kayıtlı Sermaye Sistemine İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ” hükümlerine göre esas sözleşme değişikliğinin yapılması gerekir.

7-  Anonim şirketlerde yönetim kurulu, limited şirketlerde müdürler kurulu ve genel kurullar elektronik ortamda yapılabilir. Bu durumda, Ticaret Şirketlerinde Anonim Şirket Genel Kurulları Dışında Elektronik Ortamda Yapılacak Kurullar Hakkında Tebliğin 6. ve 8. maddelerinde düzenlenen örneğin esas/şirket sözleşmesinde bulunması ZORUNLUDUR. 

8- Pay senetleri borsaya kote edilmiş şirketlerde genel kurullara elektronik ortamda katılma zorunlu iken; diğer anonim şirketlerde isteğe bağlıdır. Her iki durumda da, “Anonim Şirketlerde Elektronik Ortamda Yapılacak Genel Kurullara İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinde düzenlenen örneğin esas sözleşmede yer alması ZORUNLUDUR.

İHTİYARİ UNSURLAR; 

1- Yönetim kurulu, yeni düzenleme ile sadece bir kişiden de oluşabilmektedir. Dolayısıyla, şirketin mevcut durumu da göz önüne alınarak, ileride gerekebileceği düşüncesiyle lehe olan düzenlemenin yapılmasını tavsiye ederiz.

2- Yönetim kurulu üyeleri en çok üç yıl süre ile seçilir. Aynı kişi yeniden seçilebilir. İSTENİRSE, esas sözleşmeye yazılacak hükümle 3 yıl sonra aynı kişi yeniden seçilmeyebilir.

3- Anonim şirketlerde, belirli pay gruplarına, özellik ve nitelikleriyle belirli bir grup oluşturan pay sahiplerine ve azlığa yönetim kurulunda temsil edilme hakkı tanınabilir.

4- Yönetim kurulu seçim sonrası vazife taksimi yaparak başkan ve en az bir başkan vekili seçer. İSTENİRSE, esas sözleşmede başkanın ve başkan vekilinin veya bunlardan birinin genel kurulda seçilmesi öngörülebilir.

5- Yönetim kurulu üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve kararlarını hazır bulunanların çoğunluğu ile alır.

Esas sözleşmeyi değiştiren kararlar, şirket sermayesinin en az yarısının temsil edildiği genel kurulda, toplantıda mevcut oyların çoğunluğu ile alınır.

Bu toplantı ve karar nisapları, İSTENİRSE esas sözleşme ile ağırlaştırılabilir. 

6- TTK’na göre, payın itibari değeri EN AZ BİR KURUŞTUR. Bu değer ancak birer kuruş ve katları olarak yükseltilebilir. Bu çerçevede, bir payın 1, 10, 25, 50, 100, 1.000,-TL değerde olduğu esas sözleşmelere rastlıyoruz. Payın değer kazanmasındaki ve kar payının hesaplanmasındaki kolaylığı gibi nedenlerle 1 payın 1,00 TL olmasını tavsiye ediyoruz. (Limited şirketlerde esas sermaye payı EN AZ 25,00 TL olmalıdır)

7- Esas sözleşme ile bazı paylara imtiyaz (kar payı, tasfiye payı, rüçhan ve oy hakkı gibi haklarda, paya tanınan üstün bir hak veya kanunda öngörülmemiş yeni bir pay sahipliği hakkı) tanınabilir.  Esas sözleşmeyle BİR PAYA EN ÇOK 15 OY HAKKI tanınarak, oyda imtiyaz sağlanabilir. Eski Kanuna göre, bu sınırı aşan esas sözleşme hükümlerinin 14.02.2014 tarihine göre uyarlanması gerekir. Aksi halde, oya ilişkin imtiyazların hepsi sona erer.

8- Her bir pay, genel kurulda en az bir oy hakkına haizdir. İstenirse, birden fazla paya sahip olanlara tanınacak oy sayısı esas/şirket sözleşmeyle sınırlandırılabilir.

9- Yedek akçeye yıllık karın %5’inden fazla bir tutarın ayrılabileceği ve yedek akçenin ödenmiş sermayenin %20’sini aşabileceği hakkında esas/şirket sözleşmesine hüküm konulabilir.

TTK’na uyum çerçevesinde anonim şirketlerin esas sözleşmelerini, limited şirketlerin şirket sözleşmelerini 01.07.2013 tarihine kadar tadil etmeleri gerekmektedir. Bu süre içinde gerekli değişikliklerin yapılmaması halinde, esas sözleşmedeki ve şirket sözleşmesindeki düzenleme yerine TTK ilgili hükümleri uygulanır. Bu uyum sürecinde esas/şirket sözleşmelerinin tadiline ilişkin yapılacak genel kurullarda toplantı nisabı aranmadan, kararlar toplantıda mevcut oyların çoğunluğu ile alınsa da; 31.03.2013 tarihine kadar yapılacak genel kurullarda sözleşmelerin tadiline ilişkin kararların alınmasını ÖNEMLE tavsiye ederiz.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. 

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız…