English

Hisse satışlarında KDV sorunu

Sirküler No: 868

Hisse senedi ve diğer iştirak hisselerinin satışında KDV uygulaması ile ilgili olarak YMM Şerif ARI’nın BAKIŞ DERGİSİ için yazdığı makaleyi bilgi olarak sizlere göndermeyi düşündük.

Konuyu bilgilerinize sunar, şirketinizle ilgili gereken tedbirlerin alınmasını, eksiklerin tamamlanmasını önemle hatırlatırız.

Bilgilerinize sunarız. 

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş. 

EK: HİSSE SATIŞLARI VE KDV SORUNU yazısı. 

HİSSE SATIŞLARI VE  KDV SORUNU

Bir medya grubuna gelen 5 milyar TL. ye yakın vergi ve cezanın büyük bölümünün anonim şirketlere ait hisse değişimi ve hisse satışlarına ait olduğu ulusal basında günlerdir yer almaktadır. Sadece Türkiye’de değil, Dünya’da ses getiren bu cezanın büyük bölümünün de KATMA DEĞER VERGİSİ olması sebebiyle hisse satış ve hisse değişimlerinde KDV olup olmadığını bu konuda Katma Değer Vergisi Kanununda neler yazılı olduğunu hatırlatmak istedim.

KDVK’ nun 1. maddesinde çok geniş bir ifade ile Türkiye’de yapılan TİCARİ, SINAİ, ZİRAİ FAALİYET VE SERBEST MESLEK FAALİYETİ ÇERÇEVESİNDE YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERİN, İTHALATLARIN VE DİĞER FAALİYETLERİN KATMA DEĞER VERGİSİNE TABİ OLDUĞU yazılıdır.

Bilindiği gibi mal ve hizmet cinsine göre %1 ile %18 oranında KDV ödemekteyiz.

Kanunun 11 ila 17 maddelerinde sayılan bazı mal ve hizmetler ise cinslerine ve satış yerlerine göre VERGİDEN İSTİSNADIR.

Bu maddelerde iştirak hisseleri ile ilgili iki istisna maddesi bulunmaktadır.

17/4-g maddesine göre HİSSE SENEDİ TESLİMLERİ KDV’NE TABİ DEĞİLDİR. Daha açık bir ifade ile ŞİRKETLERİN elinde bulunan ANONİM ŞİRKET HİSSE SENETLERİNİN SATIŞI KDV’SİNDEN İSTİSNADIR. Burada dikkat edilmesi gereken konu HİSSE SENEDİNİN BASILI OLMASIDIR. İSTİSNA KAYITLI HİSSEYE DEĞİL, HİSSE SENEDİNE BAĞLANMIŞ HİSSE SATIŞINA VERİLMİŞTİR. Hisse senedi basılı değilse, hisse senedi basılana kadar geçici olarak İLMÜHABER hazırlanması gerekmektedir. Gelir Vergisi Kanununa ait 232 sayılı Genel Tebliğe ve Türk Ticaret Kanununun 411. maddesine göre ilmühaberler hisse senedi yerini tuttuğundan hisse senedi varmış gibi işlem yapılmaktadır.

Özetle, şirketler ve gerçek şahıs firmaları bilançolarında kayıtlı hisse senetlerini satarlarsa KDV uygulanmaz. Bu hükmün tersi olarak, hisse senedi veya ilmühaber yoksa SATIŞ BEDELİ %18 KDV’YE TABİDİR.

Aynı kanunun 17/4-r maddesine göre de kurumların aktifinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan İŞTİRAK HİSSELERİNİN SATIŞI SURETİYLE GERÇEKLEŞEN DEVİR VE TESLİMLER KDV’SİNDEN İSTİSNADIR. 

Madde de yazılı İŞTİRAK HİSSELERİ tabiri, hisse senedi veya ilmühaber bastırılmamış anonim şirket hisselerini, limited şirket paylarını, eshamlı (sermayesi paylara bölünmüş) şirketlerin komanditer ortaklarına ait ortaklık payları, iş ortaklıkları ve adi ortaklıklara iştiraki ifade etmektedir.

Daha açık ifade ile hisse senedi veya ilmühaberi bastırılmamış bir anonim şirket hissesi ve yukarıda yazılı diğer paylar 2 yıl içersinde satılırsa %18 KDV’sine tabidir. Maliye, satış tarihinde, satış tarihi itibariyle hazırlanmış hisse senedi veya ilmühaberin hisse alış tarihine göre 2 yılı doldurmaması sebebiyle istisna olmayacağı görüşündedir.

Hisse halka açık bir şirkete aitse, hisse senetleri basım mecburiyeti kaldırılmış olup, işlem Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarında takip edilmektedir.

Bir vergi incelemesinde KDV sorunu ile karşılaşmamak için anonim şirketlerin kuruluş sermayesi ve daha sonraki sermaye artış meblağları için hisse senedi hazırlanmasını tavsiye ederim. Bu güne kadar hazırlanmamışsa, eski tarihli tanzim edilebilir. Hisse senedinin şekli ile ilgili kanun hükmü olmadığından bilgisayar yardımıyla örneklere göre işyerinizde tanzim edilebilir.

Hisse senedi basılması halinde, bazı şirketlerde hisselerin hamiline yazılı olması durumunda çalınması, ortaklar arası ihtilafta tamamının bir ortak tarafından ele geçirilmesi gibi sorunlar akla geliyorsa, nama yazılı ilmühaber tanzimi tercih edilmelidir. İlmühaber kuruluş sermayesi ve sonrasındaki sermaye artış meblağları için payları nispetinde ortaklar adına ve eski işlem tarihleri itibariyle hazırlanmalıdır. 

Ayrıca, iştirak hisselerinin satışında yukarıdaki şartlara göre KDV’li veya KDV’siz fatura tanzim edilmesi gerekmektedir.

KDV Kanunu 17/4-c maddesinde de Kurumlar Vergisi Kanununa göre DEVİR VE BÖLÜNME İŞLEMLERİNİNDE KDV’DEN İSTİSNA olduğu yazılıdır. Birleşme, devir, bölünme gibi işlemler kanuna uygun olarak yapıldığı takdirde, devir edilen tüm varlıklara KDV ve kurumlar vergisi hesaplanmamaktadır.

SATILAN ANONİM ŞİRKET HİSSESİ TİCARİ FİRMA İLE İLİŞİĞİ OLMAYIP, VATANDAŞ AHMET BEYE AİTSE TİCARİ BİR TESLİM SÖZKONUSU OLMADIĞINDAN KDV’SİNE TABİ DEĞİLDİR.

Şerif ARI

Yeminli Mali Müşavir 

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız…