English

Bedeli tahsil edilmeyecek olan malların tesliminde faturaya yazılacak bedel

Sirküler No: 942

Bedelsiz mal konusu piyasada yanlış yorumlanarak, yanlış işlemler yapılmasına sebep olmaktadır.

Ticari şirketler arasında bedelsiz mal alış-verişi olamaz. (Eşantiyon, numune hariç)

Aksi durum Vergi Usul Kanununa aykırıdır. Şöyle ki;

– Vergi Usul Kanununun 230’ uncu maddesinde fatura üzerinde bulunması gereken asgari bilgilerin arasında; “4-) Malın veya işin nevi, miktarı, fiyatı ve tutarı” hükmü bulunmaktadır.

Buna göre TUTAR yazılmaması veya TUTARIN 1.- TL olması mümkün değildir.

– Yine aynı kanunun 267’ nci maddesinde de herhangi bir malın fiyatı bilinmiyorsa Vergi Usul Kanununun EMSAL BEDELLE değerleneceği hüküm altına alınmıştır.

EMSAL BEDEL de, Vergi Usul Kanununun 266’ ncı maddesine göre “bir iktisadi kıymetin değerleme günündeki normal ALIM-SATIM DEĞERİDİR.”

Bu bilgiler değerlendirildiğinde ticari bir şirket, başka bir ticari şirkete verdiği malın muhtelif sebeplerle bedelini almayabilir. Bedelinin ödenmemesi o malın defterlere bedelsiz kayıt edileceği anlamına gelmez. Çünkü o malın bir emsal bedeli vardır. Bu sebeple uzun yıllardır “bedelsiz mal” tabirinin yanlışlığını belirterek şu uygulamayı tavsiye ettik.

Emsal bedelle fatura tanzim edilerek altına “BEDELİ TAHSİL EDİLMEYECEKTİR” notunun konulmasını önerdik. Piyasada bedeli tahsil edilmeyecekse 1.-TL’lik fatura kesildiğine rastlıyoruz. Bunun, kesinlikle yanlış ve kanuna aykırı uygulama olduğu görüşündeyiz.

Normal bedelle kesilmiş bir faturanın bedeli ödenmeyecekse kayıtlara da STOK VEYA MASRAF HESABI / FAALİYETLE İLGİLİ DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR HESABI şeklinde yazılmalıdır.

Çünkü herhangi bir malı bedel ödemeden alan şirket bir kazanç (menfaat) sağlamaktadır. Bu sebeple örneğin, X şirketi yurtdışından ithal ettiği ve bedelini ödemediği malın gümrük beyannamesindeki değerini EMSAL BEDEL kabul edip GELİR yazması gerekir. Bu malı bir başka firmaya fatura ederken stoklarına girdiği bedel ve artı karla çıkması normaldir.

Piyasadan örnek vermek gerekirse, belli bir ciroyu aşan bayiye ciro primi olarak 10 adet bilgisayar verilecekse, bilgisayarlar emsal bedel ile fatura edilmelidir. Alan bayi stoklarına giriş yapıp, karşılığı gelir yazmak zorundadır. Hediye veya prim olarak verilen mal demirbaş mahiyetinde bir kıymetse yine gelir yazıp, amortisman ayrılması başlatılmalıdır.

Bilgilerinize sunarız. 

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız…