English

Bireysel emeklilik katkı payları ile sigorta primlerinin gider yazılması, ücret ve beyanname üzerinden indirilmesi

Sirküler No: 1349

6327 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 29 Haziran 2012 tarih ve 28338 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmıştı. Kanun ile ilgili değişiklikleri 19.07.2012 tarih ve 1256 nolu sirkülerimiz ile duyurmuştuk. Ayrıca GİB’nın konu ile ilgili GVK-85/2012-7/Bireysel Emeklilik-4 sirküleri de mevcuttur. Gelen sorular üzerine konu ile ilgili detayları tekrar açıklıyoruz.

1. İşverenler Tarafından Ücretliler Adına Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Paylarının Ticari Kazancın Tespitinde İndirimi: 

01.01.2013 tarihinden itibaren işverenler tarafından ücretliler adına bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları, ücretle ilişkilendirilmeksizin, ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilecektir.

Bu kapsamda indirim konusu yapılabilecek tutarın toplamı, ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamayacaktır. Gerek işverenler tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları, gerekse Gelir Vergisi Kanununun 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi kapsamında indirim konusu yapılacak şahıs sigortaları prim ödemelerinin toplam tutarı, ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını da aşmamalıdır.

GVK’ nun 40/9 maddesi gereğince indirim işverenler tarafından hizmet erbabına yönelik olarak sadece bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarını içermekte olup, şahıs sigorta primlerini içermemektedir.

Hem işveren tarafından bireysel emeklilik sistemine katkı payı ödenmesi hem de ücretli tarafından şahıs sigortalarına prim ödemesinin bulunması ve bunların toplam tutarının yukarıda belirtilen sınırı aşması halinde, indirimin öncelikli olarak ücret matrahının tespitinde mi yoksa ticari kazancın tespitinde mi yapılacağı konusu taraflarca, mükerrer indirime izin verilmeksizin, serbestçe belirlenebilecektir.

Örnek: Ücretlinin Haziran 2013 döneminde şahıs sigortalarına yaptığı prim ödemelerinin tutarı 200.- TL’dir. Bu tutara ilave olarak ücretli tarafından 150.- TL, işveren tarafından 150.- TL olmak üzere bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payı tutarı 300.- TL’dir.

Ücretli tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payı tutarı olan 150.- TL hiçbir surette vergiye tabi ücret matrahından indirilemeyecektir.

Bu verilere göre;

Aylık Brüt Ücret

 2.000.- TL

Şahıs Sigortalarına Yapılan Prim Ödemesi (ücretli)

    200.- TL

Bireysel Emeklilik Sistemi Katkı Payı Ödemesi (işveren)

    150.- TL

Önceki Dönemlerde (Ocak-Mayıs/2013) İndirim Konusu Yapılmış Toplam Tutar (Varsayılan)

    600.- TL

Brüt Ücretin % 15’i

300.- TL

 İşverence ödenen katkı payı ile ücretli tarafından ödenen primlerin toplam tutarı 350.- TL olmasına rağmen brüt ücretin %15’inin 300.- TL olması nedeniyle, işçi ve işveren tarafından toplam indirilecek katkı payı tutarı 300.- TL olacaktır.

İndirimde ücret matrahının tespitine öncelik verilmesi durumunda, ücretli tarafından ödenen prim tutarı 200.- TL Gelir Vergisi Kanununun 63/3 üncü maddesi uyarınca, ücretin safi tutarının tespitinde indirim konusu yapılacaktır. Aynı dönemde işveren tarafından ödenen katkı payı tutarının ise sadece 100.- TL’lik kısmı ücretle ilişkilendirilmeksizin ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilecektir. İşveren tarafından ödenen ancak Gelir Vergisi Kanununun 40/9 uncu maddesi uyarınca gider olarak indirilemeyen 50.- TL ise net (Net ücretin brütü bulunarak gelir ve damga vergisine tabi bordro düzenlenmelidir.) ücret olarak stopaj yoluyla vergilendirilmek suretiyle ticari kazancın tespitinde dikkate alınabilecektir.

2. Ödenen Katkı Payı ve Primlerin Vergi Matrahının Tespitinde İndirim Konusu Yapılması: 

a) Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Paylarının Ücret Matrahından ve Yıllık Beyannameyle Beyan Edilecek Gelirlerden İndirimi:

01.01.2013 tarihinden itibaren, ücretliler için vergiye tabi ücret matrahının; yıllık beyanname veren mükellefler için vergi matrahlarının tespitinde bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları indirim konusu yapılamayacaktır.

b) Ödenen Şahıs Sigorta Primlerinin Ücret Matrahının Tespitinde İndirimi:

01.01.2013 tarihinden itibaren, vergiye tabi ücret matrahının tespitinde, bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin elde edilen ücretin % 15’ine kadar olan kısmı ücret matrahının tespitinde indirilebilecektir.

Vergiye tabi ücret matrahının tespitinde dikkate alınacak sigorta primleri; sigortanın Türkiye’de kâin ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla;

– Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50’si ile

– Ölüm, kaza, sağlık, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin tamamından oluşmaktadır.

İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamayacaktır.

İndirim konusu yapılacak prim tutarının tespitinde esas alınacak ücret, işveren tarafından çalışana hizmeti karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarlarının toplamı olmalıdır.

Örnek: Öteden beri şahıs sigorta primi ödeyen ve Haziran 2013 döneminde bireysel emeklilik sistemine katılan bir ücretlinin ödediği katkı payı ve şahıs sigorta prim tutarlarına ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.

Aylık Brüt Ücret

                   5.000.- TL

Bireysel Emeklilik Sistemi Katkı Payı Ödemesi

                      300.- TL

Şahıs Sigorta Primi Ödemesi

                       400.- TL

Eş Adına Şahıs Sigorta Primi Ödemesi

                       400.- TL

Önceki Dönemlerde (Ocak – Mayıs/2013) İndirim Konusu Tutarı   Yapılmış Toplam

        2.500.- TL

Brüt Ücretin %15’i

                        750.- TL

 Bu bilgilere göre, bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payı vergiye tabi ücret matrahından indirilemeyecektir.

Ücretlinin, şahıs sigortaları için ödediği toplam 800.- TL’nin 750.- TL’lik kısmı (brüt ücretinin %15’i) gelir vergisi matrahının hesaplanmasında indirim konusu yapılabilecektir. 

c) Ödenen Şahıs Sigorta Primlerinin Yıllık Beyanname ile Beyan Edilecek Gelirlerden İndirimi:

2/b maddede açıklanan sigorta primleri 01.01.2013 tarihinden itibaren, beyan edilen gelirin %15’ini ve asgari ücretin yıllık brüt tutarını aşmamak koşuluyla ücretin safi tutarının hesaplanması sırasında ayrıca indirilmemiş olması durumunda gelir vergisi matrahından indirim olarak dikkate alınabilecektir.

3. Bireysel Emeklilik Sistemine Göre Ödenen Katkı Payı ve Özel Sağlık Sigorta Primlerin SGK Matrahından İstisnası: 

İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalılarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin %30’nu (01.01.2013-30.06.2013 tarihleri arası 978,60*%30=293,58 TL) geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları prime esas kazanca tabi tutulmayacaktır. Aşan kısımlar prime tabi olacaktır.  

Çalışanları adına özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları ödeyen/ödenen işverenler ve yetkililerinin yukarıdaki hususlara dikkat etmelerini önemle hatırlatırız.

Bilgilerinize sunarız.

Ş.A. Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.

PDF olarak görüntülemek için tıklayınız…